محمد رضا واليزاده معجزى

132

تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )

بهبهان رسيده به ناحيه زيدان رفته و در يك سوى رود هندگان مستقر شدند و اردوى اعراب در سمت ديگر رودخانه بود . با اينكه ستون نظامى بيشتر از سه هزار تن نبود در ظرف يك ساعت جنگ اردوى هشت هزار نفرى خزعل شكسته و متوارى شدند . شماره كشته‌شدگان اردوى خزعل را قريب پانصد نفر نوشته‌اند . ستون مزبور پس از اين پيروزى به هندگان و ده‌ملا حمله‌ور شده آن‌جا را به تصرف درآوردند . چند روز پس از جنگ زيدان در 13 ربيع الثانى فرمانده سپاهيان بهبهان به قصد نبرد با سالار ارفع با توپخانه به جانران رفت و تعجب در اين است كه شورشيان بدون شليك تير فرار كردند و اردوى آنها متلاشى گرديد . چون خبر اين فتوحات در خوزستان شايع شد تقريبا عاقبت كار شورشيان بر مردم معلوم گرديد . لشكرهاى لرستان و اصفهان به ميدانهاى جنگ نزديك شدند و خبر ورود آنها به شورشيان رسيد . هنوز به مقصد نرسيده بودند كه شيرازه منظم اردوى شورشيان از هم گسيخته شد و كنترل خود را از دست دادند . شيخ خزعل كه اخبار را شنيده بود بالمره از عاقبت كار هراسان شده چاره‌اى جز آن نديد كه دست به دامان خود سردار سپه شود و طلب عفو كند اين بود كه ضمن تلگرافى استدعاى تأمين كرد و چنان وانمود ساخت كه ديگران او را اغفال كرده و به اين عمل واداشته‌اند . شيخ خزعل در انتظار ميانجيگرى انگليسيان و زنهار خواستن شيخ خزعل كه شكست حتمى خود را احساس كرده بود سخت به هراس افتاد . او انتظار داشت كه دولت انگلستان به حمايت او برخيزد ولى آنها كه در اوايل كار بسيار كوشيدند كه سردار سپه را از سوق نيرو به خوزستان بازدارند در اين هنگام كه سازه اقبال او را در اوج اقتدار مىديدند ورود خود را در عرصه اين جنگ كه دخالت آشكار در امور داخلى يك كشور مستقل محسوب مىشد صلاح ندانسته و تقريبا كنار كشيدند 23 . با اين حال هنوز شيخ از جانب آنها اميدها داشت . تصادفا مقارن اين احوال سرپرسى لورن وزير مختار انگليس بعنوان مرخصى به محمره رفته و بعضى مطبوعات خبر داده بودند كه وى به قصد ميانجيگرى بدان صوب رفته ولى بر خلاف پيش‌بينى مطبوعات و انتظارات شيخ او مطلقا دخالتى در اين كار نكرد و درنتيجه كاخ آمال و